Zgodnie z zasadą rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), przedsiębiorcy wprowadzający na rynek produkty w opakowaniach są zobowiązani do zapewnienia ich odzysku i recyklingu. Alternatywą dla samodzielnego prowadzenia zbiórek może być współpraca z Organizacją Odpowiedzialności Producenta (OOP). Na czym ona polega?

Czym jest opłata produktowa i dlaczego stanowi finansowe ryzyko dla Twojej firmy?

Opłata produktowa to należność, którą przedsiębiorca musi uiścić w przypadku niewywiązania się z obowiązków w zakresie recyklingu. Jej wysokość może sięgać nawet kilku tysięcy złotych za tonę odpadów i jest obliczana na podstawie różnicy pomiędzy wymaganym a rzeczywistym poziomem odzysku. Co ważne, nawet niewielkie opóźnienie lub nieprawidłowości w rozliczeniach mogą skutkować koniecznością zapłaty opłaty produktowej wraz z odsetkami. W przypadku większych wolumenów wprowadzanych opakowań lub produktów oznacza to więc dotkliwe koszty.

Organizacja Odpowiedzialności Producenta (OOP) – kim jest i jaką rolę pełni w systemie?

Organizacja Odpowiedzialności Producenta to wyspecjalizowany podmiot, uprawniony do realizacji w imieniu przedsiębiorców ustawowych obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi, zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym, bateriami, akumulatorami czy oponami. OOP działa w ramach systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta, na podstawie zawartej umowy, przejmując na siebie m.in.:

• organizację odzysku i recyklingu;
• prowadzenie ewidencji i sprawozdawczości;
• zapewnienie wymaganych poziomów odzysku i recyklingu;
• reprezentowanie przedsiębiorcy w systemie BDO (Baza Danych Odpadowych).

Przejęcie obowiązku w praktyce – jak wygląda proces od umowy do rocznego rozliczenia?

Współpraca z OOP rozpoczyna się od podpisania umowy. By mogła obejmować cały rok kalendarzowy, musi być zawarta najpóźniej do końca pierwszego kwartału danego roku. Kolejne etapy obejmują:

• przekazanie danych o ilościach wprowadzanych produktów w opakowaniach;
• obliczenie obowiązków recyklingowych na podstawie masy i rodzaju opakowań;
• realizacja odzysku i recyklingu przez OOP w ramach zawieranych przez nią umów z instalacjami przetwarzającymi odpady;
• sprawozdanie BDO (OOP sporządza sprawozdanie w imieniu przedsiębiorcy lub wspiera go w jego przygotowaniu);
• rozliczenie roczne dokumentujące spełnienie obowiązków.

Warto pamiętać, że w przypadku likwidacji lub upadłości organizacji odzysku, obowiązki mogą wrócić z mocą wsteczną na przedsiębiorcę. Umowa powinna więc zawierać zapisy o obowiązku niezwłocznego informowania o takich sytuacjach.

Kto musi nawiązać współpracę z Organizacją Odpowiedzialności Producenta?

Współpraca z OOP jest wskazana (a w praktyce często konieczna) w przypadku:

• producentów i importerów wprowadzających na rynek krajowy produkty w opakowaniach;
• dystrybutorów sprzętu elektrycznego i elektronicznego;
• importerów baterii, akumulatorów, opon i pojazdów;
• firm zajmujących się handlem międzynarodowym i sprowadzających towary spoza UE.

Jeśli podmiot nie ma możliwości zagospodarowania odpadów we własnym zakresie i nie jest w stanie udokumentować odzysku, usługi OOP stają się jedyną realną alternatywą wobec opłaty produktowej.

Ile to kosztuje? Porównanie kosztów współpracy z OOP a wysokości ustawowej opłaty produktowej

Koszt współpracy z organizacją odzysku jest zdecydowanie niższy niż ustawowa opłata produktowa. Za usługi OOP przedsiębiorca musi zapłacić od kilkudziesięciu do kilkuset złotych za tonę opakowań (w zależności od rodzaju materiału, wolumenu i modelu współpracy). Opłata produktowa może zaś wynosić do 4 tys. złotych za tonę (np. dla tworzyw sztucznych przy braku jakiegokolwiek recyklingu). Wiele organizacji oferuje ponadto pakiety usług doradczych i rozliczeniowych. Dzięki nim możliwe jest jeszcze większe ograniczenie kosztów księgowych i ryzyka błędów w prowadzeniu dokumentacji.

Co zyskujesz poza oszczędnościami? Czas, bezpieczeństwo prawne i wkład w recykling

Decydując się na przekazanie obowiązków do OOP, przedsiębiorca może nie tylko zredukować koszty swojej działalności. Zyskuje także czas, unikając żmudnej analizy przepisów, sporządzania dokumentacji i kontaktów z BDO. Na taką współpracę warto zdecydować się również ze względu na bezpieczeństwo prawne i pewność co do tego, że ustawowe obowiązki są realizowane prawidłowo. W kontekście dotyczących działań prośrodowiskowych oczekiwań konsumentów i partnerów biznesowych, ważne jest poza tym znaczne ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko, jaki wywiera składowanie odpadów. To pozwala budować wizerunek odpowiedzialnej i ekologicznej firmy.

Jak wybrać odpowiednią Organizację Odpowiedzialności Producenta?

Z powyższych zalet najbardziej skorzystają przedsiębiorcy, którzy podpisali z OOP umowę dostosowaną do swoich potrzeb. Warto więc dobrze przemyśleć swoją decyzję i przeanalizować najważniejsze aspekty działalności Organizacji:

• doświadczenie i liczbę obsługiwanych klientów;
• przejrzystość umowy (czy zawiera zapisy zabezpieczające na wypadek upadłości lub zmian cen?);
• kompleksowość usług (czy oferuje wsparcie w BDO, szkolenia, konsultacje?);
• warunki finansowe i możliwość renegocjacji stawek;
• terminowość i komunikację (jak szybko jej pracownicy odpowiadają na pytania i jak wygląda obsługa klienta?).

Jak widać, Organizacja Odpowiedzialności Producenta to ważny partner w realizacji obowiązków nakładanych przed prawo. Dzięki współpracą z nią możliwa jest optymalizacja kosztów związanych z wprowadzaniem na rynek opakowań lub innych produktów objętych ograniczeniami. Wybór odpowiedniego podmiotu oraz przeanalizowanie zapisów umowy mogą uchronić firmę przed poważnymi konsekwencjami finansowymi i prawnymi.