Rosnąca z roku na rok ilość odpadów, postępujący kryzys klimatyczny i coraz większa świadomość co do destrukcyjnego konsumpcji na środowisko naturalne… To tylko najważniejsze powody, dla których przedsiębiorcy powinni zatroszczyć się o prawidłową utylizację wprowadzanych przez siebie na rynek opakowań i innych odpadów. Tym bardziej, że od kilku lat obligują ich do tego przepisy.

EPR (Extended Producer Responsibility, czyli Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta – ROP), to system nakładający na podmioty wprowadzające na rynek produkty w opakowaniach, sprzęt elektroniczny lub baterie obowiązek ich zbiórki i recyklingu. W praktyce oznacza to, że producent lub importer musi zapewnić finansowanie i organizację procesu odzysku odpadów powstałych z jego produktów. Celem EPR jest zmniejszenie ilości odpadów trafiających na składowiska, promowanie recyklingu i przeniesienie odpowiedzialności za cykl życia produktu na jego twórcę. W tym procesie partnerami dla przedsiębiorców są Organizacje Odzysku. Dzięki nim firmy mogą wywiązać się z obowiązków EPR (Extended Producer Responsibility) i bez narażania się na kary skupić na podstawowej działalności.

Czym jest Organizacja Odzysku i jaką rolę pełni w systemie EPR?

Organizacja Odzysku to wyspecjalizowany podmiot, który na mocy umowy przejmuje od przedsiębiorcy obowiązki związane z recyklingiem opakowań, baterii, sprzęt elektroniczny lub chemikalia. Współpraca ma na celu osiągnięcie minimalnych poziomów recyklingu dla poszczególnych frakcji zgodnie z wymaganiami prawnymi i specyfiką działalności klienta. Usługi obejmują:

• organizację i koordynację logistyki – zbiórkę, sortowanie, przetwarzanie odpadów;
• przygotowanie sprawozdań. Powinny one obejmować dane o masie opakowań, poziomach recyklingu i kampaniach edukacyjnych;
• prowadzenie kampanii edukacyjnych na poziomie minimum 5 proc. przychodów z usług odzysku;
• pośrednictwo między firmą a BDO poprzez prowadzenie ewidencji danych w portalu.

Kiedy współpraca z Organizacją Odzysku jest konieczna, a kiedy opłacalna?

Współpraca z Organizacją Odzysku jest konieczna, jeśli firma wprowadza na rynek opakowania i musi spełniać limity recyklingu (EPR). Zasada ta dotyczy także przedsiębiorstw specjalizujących się w produkcji lub dystrybucji sprzętu elektrycznego/elektronicznego, baterii i akumulatorów.

Skorzystanie z usług oferowanych przez Organizację Odzysku może okazać się opłacalne również w sytuacjach, w których dana firma nie jest do tego zobligowana. Tak będzie np. kiedy samodzielny recykling generuje wysokie koszty i wiąże się z problemami organizacyjnymi. Na taki krok warto zdecydować się ponadto, jeśli stawki opłaty produktowej przewyższają koszty umowy – organizacje odzysku oferują zwykle bardziej opłacalną i przewidywalną politykę cenową.

Jak wybrać odpowiednią Organizację Odzysku dla swojej firmy?

By współpraca z Organizacją Odzysku przebiegała bezproblemowo, przed podpisaniem umowy warto zweryfikować wiarygodność potencjalnego partnera. W pierwszej kolejności należy sprawdzić jego sytuację finansową. Organizacja powinna działać w formie spółki akcyjnej. Źródłem danych na ten temat będzie wpis do KRS. Można znaleźć w nim informacje o kapitale zakładowym (powinien wynosić min. 2,5 mln zł) oraz zabezpieczeń (lokata lub gwarancja bankowa w wysokości min. 1,25 mln zł).

Warto też zwrócić uwagę na liczbę obsługiwanych podmiotów i specyfikę ich działalności. Duża różnorodność przekłada się na lepszą dywersyfikację, a ta – na wyższy poziom bezpieczeństwa.

Duże znaczenie ma również możliwość skorzystania ze wsparcia ekspertów, dotyczącego np. klasyfikacji poszczególnych odpadów czy prowadzenia ewidencji. Należy ponadto upewnić się, czy najważniejsze procesy są zautomatyzowane – znacznie ułatwi to współpracę.

Kluczowe elementy umowy z Organizacją Odzysku – na co zwrócić uwagę?

Równie ważne jest dokładne przeanalizowanie podpisywanej z Organizacją Odzysku umowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na zakres jej zobowiązań. Powinna przejąć odpowiedzialność za wszystkie frakcje objęte umową – bez „kruczków” i niejednoznacznych zapisów. Spore znaczenie ma ponadto elastyczność stawek i mechanizm ich ewentualnej zmiany. Warto więc uważnie przeczytać fragmenty o maksymalnym zakresie zmian cen w trakcie roku i możliwości renegocjacji. Umowa musi również jasno określać, kto odpowiada za składanie rocznych sprawozdań i za obowiązki niezrealizowane w razie wypowiedzenia umowy.

Proces raportowania i przekazywania danych – jak usprawnić współpracę?

To, czy współpraca z Organizacją Odzysku będzie przebiegała sprawnie i bezproblemowo, zależy nie tylko od jakości świadczonej przez nią usług. Istotne jest też to, jakie działania podejmuje sam przedsiębiorca. Największe znaczenie mają przede wszystkim następujące aspekty:

• aktualizacja wpisu w BDO: po podpisaniu umowy należy zaktualizować wpis przedsiębiorcy, określając frakcje objęte współpracą;
• regularne dostarczanie Organizacji danych dotyczących masy wprowadzonych opakowań/opakowań specjalnych lub zużytego sprzętu i baterii;
• automatyzacja: integracja z API EDI BDO i cykliczne raportowanie zmniejszają ryzyko błędów.

Korzyści płynące z efektywnej współpracy z Organizacją Odzysku

Współpracę z Organizacją Odzysku warto nawiązać z wielu powodów. Najważniejszym jest na pewno minimalizacja ryzyka kar i opłat produktowych. Kolejny argument to optymalizacja kosztów poprzez zastąpienie wysokich opłat produktowych niższymi, przewidywalnymi stawkami. Dzięki współpracy inwestor może też wydajniej zarządzać swoją firmą i zwiększyć efektywność EPR. Mniej zadań administracyjnych przekłada się na możliwość poświęcenia większej uwagi podstawowej części biznesu.

Jak widać, współpraca z Organizacją Odzysku korzystnie wpłynie na działalność każdej firmy. Przejęcie zobowiązań EPR przez wyspecjalizowany podmiot przynosi wiele korzyści. Decyzję o wyborze organizacji warto jednak podjąć świadomie, analizując możliwości, negocjując jak najkorzystniejsze warunki i budując relację opartą na eksperckiej wiedzy.